«Γυρίσαμε σελίδα. Με απόλυτη διαφάνεια και δικαιοσύνη οι αγροτικές ενισχύσεις»
Συνέντευξη στη Μάρθα Λεκκάκου
Τα επτά μέτρα για τη στήριξη της αλιείας και την αντιμετώπιση του λαγοκέφαλου απαριθμεί ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς, στην εφ’ όλης της ύλης συνέντευξή του στην ΤODAY PRESS.
Κύριε Υφυπουργέ, σε πρόσφατη τοποθέτησή σας τονίσατε ότι το αναπτυξιακό πρότυπο των νησιών μας δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού. Ποιοι είναι οι βασικοί άξονες της στρατηγικής σας για να αναγεννηθεί η αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή στη νησιωτική Ελλάδα και ειδικότερα στα Ιόνια Νησιά;
Πιστεύω ότι η ανάπτυξη των νησιών μας δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στον τουρισμό. Ο τουρισμός είναι βασικός πυλώνας της οικονομίας, όμως η ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών προϋποθέτει μια ισχυρή παραγωγική βάση.
Γι’ αυτό στόχος μας είναι να ενισχύσουμε τον πρωτογενή τομέα ως βασικό μοχλό ανάπτυξης της νησιωτικής Ελλάδας.
Στα Ιόνια Νησιά διαθέτουμε σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα: ποιοτικά αγροτικά προϊόντα, ελαιοκομία, αλιεία, καθώς και αξιόλογη δραστηριότητα στην αμπελουργία, την κτηνοτροφία και τη μεταποίηση, που ενισχύουν την τοπική οικονομία και την προστιθέμενη αξία των προϊόντων μας. Η στρατηγική μας επικεντρώνεται στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των παραγωγών, στη στήριξη των νέων αγροτών και στην αξιοποίηση της καινοτομίας και των νέων τεχνολογιών.
Παράλληλα, επιδιώκουμε τη στενότερη σύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό.
Θέλουμε τα τοπικά προϊόντα να έχουν ακόμη μεγαλύτερη παρουσία στην εστίαση, στα ξενοδοχεία και στη γαστρονομική ταυτότητα των νησιών, δημιουργώντας πρόσθετο εισόδημα για τους παραγωγούς.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης, στη διαχείριση των υδάτινων πόρων και στη στήριξη των ανθρώπων της παραγωγής. Στόχος μας είναι τα νησιά να παράγουν, να εξάγουν και να δημιουργούν ευκαιρίες απασχόλησης όλο τον χρόνο, διασφαλίζοντας βιώσιμη ανάπτυξη για τις επόμενες γενιές.
Η ελληνική κτηνοτροφία δοκιμάστηκε σκληρά το προηγούμενο διάστημα από τις επιζωοτίες. Πέρα από τις άμεσες αποζημιώσεις που ήδη δίνονται, ποιο είναι το μακροπρόθεσμο σχέδιο του Υπουργείου για την πλήρη ανασύσταση του κλάδου, την ενίσχυση της βιοασφάλειας και τη διασφάλιση του εισοδήματος των παραγωγών;
Οι επιζωοτίες που έπληξαν την ελληνική κτηνοτροφία αποτέλεσαν μια πρωτοφανή δοκιμασία για τον κλάδο. Από την πρώτη στιγμή η Πολιτεία στάθηκε δίπλα στους κτηνοτρόφους με ουσιαστικά μέτρα στήριξης. Μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί περισσότερα από 213 εκατ. ευρώ σε αποζημιώσεις και ενισχύσεις, εκ των οποίων πάνω από 100 εκατ. ευρώ αφορούν τα ζώα που θανατώθηκαν. Ακόμη για απώλεια εισοδήματος το 2025 καταβλήθηκαν 28,5 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, ενεργοποιείται ειδικό πρόγραμμα ύψους 70 εκατ. ευρώ για ζωοτροφές, ενώ δόθηκε η δυνατότητα αναστολής φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων για τους πληγέντες κτηνοτρόφους, ώστε να διατηρηθούν βιώσιμες οι εκμεταλλεύσεις τους.
Η επόμενη ημέρα δεν αφορά μόνο τις αποζημιώσεις. Προχωρούμε στην ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας, στην αναβάθμιση των κτηνιατρικών υπηρεσιών, στην εντατικοποίηση των ελέγχων και στην εφαρμογή σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων ιχνηλασιμότητας, όπως οι ηλεκτρονικοί βώλοι στα αιγοπρόβατα.
Όσον αφορά την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι ότι πρόκειται για μια διαδικασία που δεν μπορεί να ξεκινήσει άμεσα. Ο ευρωπαϊκός κανονισμός προβλέπει ότι η επανένταξη νέων ζώων επιτρέπεται μόνο μετά την πλήρη εκρίζωση της νόσου και την ολοκλήρωση όλων των προβλεπόμενων κτηνιατρικών ελέγχων.
Το Υπουργείο προχωρά στην πιλοτική εφαρμογή των ηλεκτρονικών βώλων στα αιγοπρόβατα για το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ). Πώς ακριβώς θα λειτουργήσει αυτό το ψηφιακό εργαλείο στην πράξη και με ποιους τρόπους θα συμβάλει στην πάταξη των παράνομων «ελληνοποιήσεων», που αποτελούν πάγιο αίτημα των Ελλήνων κτηνοτρόφων;
Η εφαρμογή των ηλεκτρονικών βώλων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις που προωθούμε στον κτηνοτροφικό τομέα. Κάθε αιγοπρόβατο άνω των έξι μηνών θα φέρει έναν ηλεκτρονικό βώλο με μοναδικό κωδικό ταυτοποίησης, ο οποίος θα καταχωρίζεται σε νέα Ψηφιακή Βάση Ιχνηλασιμότητας του Υπουργείου.
Η βάση αυτή θα διαλειτουργεί με το ΟΣΔΕ και τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, επιτρέποντας τη διασταύρωση στοιχείων και τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των δηλώσεων και των ενισχύσεων. Η τοποθέτηση και η καταχώριση θα πραγματοποιούνται αποκλειστικά από πιστοποιημένους κτηνιάτρους.
Ο βώλος θα φέρει μοναδικό ηλεκτρονικό αριθμό ο οποίος θα ταυτίζεται με τα ενώτια των αιγοπροβάτων και θα αποδεικνύεται σε ποια εκτροφή ανήκουν. Πρόκειται για ένα ισχυρό εργαλείο απέναντι στις παράνομες ελληνοποιήσεις, καθώς κάθε ζώο θα μπορεί να ταυτοποιείται και να παρακολουθείται σε όλη τη διαδρομή του.
Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται τα περιθώρια καταχρηστικών δηλώσεων, ενισχύεται η διαφάνεια στις επιδοτήσεις και προστατεύονται οι πραγματικοί κτηνοτρόφοι που παράγουν και επενδύουν στην ελληνική ύπαιθρο. Παράλληλα, ενισχύεται η αξιοπιστία των ελληνικών κτηνοτροφικών προϊόντων και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στην προέλευσή τους.
Η κυβέρνηση πήρε δύσκολες αλλά αναγκαίες αποφάσεις. Στόχος μας είναι να κλείσουμε οριστικά ένα κεφάλαιο που ταλαιπώρησε τον πρωτογενή τομέα και να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη των παραγωγών και της κοινωνίας. Το μήνυμά μας είναι ξεκάθαρο: γυρίζουμε σελίδα. Οι επιδοτήσεις θα καταβάλλονται με απόλυτη διαφάνεια και δικαιοσύνη στους αγρότες που τις δικαιούνται. Όποιος πήρε χρήματα που δεν δικαιούται όχι μόνο οφείλει να τα επιστρέψει, αλλά πρέπει να βρεθεί και αντιμέτωπος με τις συνέπειες των πράξεών του.
Οι έντιμοι αγρότες και κτηνοτρόφοι δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν. Αντίθετα, είναι οι πρώτοι που ζητούν διαφάνεια, αξιοκρατία και ίσους κανόνες για όλους.
Έχετε ανοίξει ένα σημαντικό πρόγραμμα 16 εκατομμυρίων ευρώ για τον εκσυγχρονισμό και την ενεργειακή αναβάθμιση των αλιευτικών σκαφών. Ποιες ευκαιρίες δημιουργούνται για τον κλάδο μέσα από αυτά τα ευρωπαϊκά κονδύλια και πώς θα διευκολυνθεί η πρόσβαση των μικρομεσαίων αλιέων σε αυτά;
Το νέο πρόγραμμα των 16 εκατ. ευρώ που ενεργοποιήσαμε μέσω του Προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα 2021-2027» αποτελεί μια ουσιαστική παρέμβαση στήριξης της ελληνικής αλιείας. Στόχος μας είναι να δώσουμε στους επαγγελματίες αλιείς τα εργαλεία για να εκσυγχρονίσουν τα σκάφη τους, να μειώσουν το λειτουργικό κόστος και να βελτιώσουν τις συνθήκες εργασίας τους, χωρίς να αυξάνεται η αλιευτική ικανότητα.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει δράσεις για τον εκσυγχρονισμό των αλιευτικών δραστηριοτήτων, την ενεργειακή αναβάθμιση των σκαφών, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και ασφάλειας των αλιέων, αλλά και την ενίσχυση της παράκτιας αλιείας και της ανταγωνιστικότητας του κλάδου.
Ιδιαίτερη μέριμνα υπάρχει για τους μικρομεσαίους αλιείς και κυρίως για τη μικρή παράκτια αλιεία, η οποία αποτελεί τη ραχοκοκαλιά πολλών νησιωτικών και παράκτιων περιοχών της χώρας. Υπολογίζεται ότι περίπου 400 επαγγελματίες αλιείς και επιχειρήσεις του κλάδου θα ωφεληθούν από τη συγκεκριμένη πρόσκληση.
Για εμάς η αλιεία δεν είναι μόνο οικονομική δραστηριότητα. Είναι μέρος της ταυτότητας των νησιών και των παράκτιων κοινωνιών. Γι’ αυτό επενδύουμε σε έναν σύγχρονο, ανταγωνιστικό και βιώσιμο αλιευτικό στόλο, που θα στηρίζει το εισόδημα των αλιέων και θα προστατεύει παράλληλα το θαλάσσιο περιβάλλον.
Πρόσφατα είχατε θεσμικές επαφές με εκπροσώπους των μικρομεσαίων ιχθυοκαλλιεργητών. Ποιες είναι οι προτεραιότητες της ατζέντας σας για τη στήριξη αυτού του εξωστρεφούς κλάδου, ο οποίος φέρνει σημαντικό συνάλλαγμα στη χώρα;
Η ελληνική υδατοκαλλιέργεια αποτελεί έναν από τους πιο δυναμικούς και εξωστρεφείς κλάδους της πρωτογενούς παραγωγής. Η χώρα μας κατέχει ηγετική θέση στη μεσογειακή θαλάσσια ιχθυοκαλλιέργεια, με παραγωγή τσιπούρας και λαβρακιού άνω των 120.000 τόνων ετησίως, ενώ η συνολική παραγωγή προσεγγίζει τους 141.000 τόνους, με αξία περίπου 790 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για έναν κλάδο που στηρίζει την ελληνική περιφέρεια, καθώς περισσότερες από 700 επιχειρήσεις και φορείς δραστηριοποιούνται στον τομέα, δημιουργώντας πάνω από 10.000 θέσεις εργασίας, κυρίως σε νησιωτικές και παράκτιες περιοχές.
Για να ενισχύσουμε περαιτέρω αυτή τη δυναμική, εγκρίνονται 105 νέα επενδυτικά σχέδια στον τομέα της υδατοκαλλιέργειας, συνολικού προϋπολογισμού 131 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 87 εκατ. ευρώ προέρχονται από δημόσια χρηματοδότηση.
Να σημειωθεί ότι για να καλυφθεί η ζήτηση, αυξήθηκε ο προϋπολογισμός από 71 σε 78 εκατ. ευρώ, με υπερδέσμευση 112%, ώστε να καλυφθούν όλα τα θετικά αξιολογημένα επενδυτικά σχέδια. Ακόμη ενεργοποιήσαμε νέα πρόσκληση ύψους 4 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα 2021-2027», για την υποστήριξη του ολοκληρωμένου χωροταξικού σχεδιασμού και τη στήριξη των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ). Η ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας πρέπει να προχωρά με σχέδιο, ισορροπία και σεβασμό στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Η προστασία του μοναδικού φυσικού περιβάλλοντος της χώρας μας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα και βασική προϋπόθεση για κάθε μορφή βιώσιμης ανάπτυξης, την ανάγκη αρμονικής συνύπαρξης του κλάδου με τον τουρισμό, την παράκτια αλιεία και τις τοπικές κοινωνίες.
Η αντιμετώπιση του λαγοκέφαλου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που θέτουν οι επαγγελματίες αλιείς. Ποιες πρωτοβουλίες αναλαμβάνει το Υπουργείο τόσο για τον περιορισμό του φαινομένου, όσο και συνολικά για τη στήριξη της επαγγελματικής αλιείας;
Η ελληνική αλιεία αντιμετωπίζει σήμερα σοβαρές προκλήσεις. Το υψηλό κόστος καυσίμων, η κλιματική αλλαγή, η εξάπλωση του λαγοκέφαλου και οι πιέσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον απαιτούν άμεσες και συντονισμένες λύσεις. Την Πέμπτη, μετά από συνάντηση με εκπροσώπους αλιέων από όλη τη χώρα, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς ανακοίνωσε ένα πρώτο πακέτο επτά στοχευμένων μέτρων που αποτελεί την αρχή μιας ευρύτερης στρατηγικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής αλιείας.
Πρώτο μέτρο είναι η επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου για την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου 2026. Η ενίσχυση ανέρχεται σε 16 λεπτά ανά λίτρο για τον Απρίλιο και τον Μάιο και σε 12 λεπτά ανά λίτρο για τον Ιούνιο, μειώνοντας ουσιαστικά το λειτουργικό κόστος των επαγγελματιών αλιέων.
Δεύτερο μέτρο είναι η πιλοτική δράση για την εξαλίευση του λαγοκέφαλου στην Κρήτη και το Νότιο Αιγαίο, όπου το πρόβλημα είναι εντονότερο. Η αλίευση επιδοτείται με 5,33 ευρώ ανά κιλό, ποσό που αποτελεί καθαρή αμοιβή για τους αλιείς. Παράλληλα, σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σχεδιάζουμε μηχανισμό αποζημίωσης για όσους επηρεαστούν από τους περιορισμούς στα εθνικά θαλάσσια πάρκα, ώστε η προστασία της βιοποικιλότητας να συμβαδίζει με τη στήριξη του εισοδήματος των επαγγελματιών.
Παράλληλα, διεκδικούμε στη νέα Κοινή Αλιευτική Πολιτική τη δυνατότητα χρηματοδότησης αντικατάστασης μηχανών και εκσυγχρονισμού του αλιευτικού στόλου. Ενισχύουμε τη θεσμική εκπροσώπηση των αλιέων, δημιουργούμε Μητρώο Ερασιτεχνικής Αλιείας με υποχρεωτική καταγραφή της παραγωγής για την αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού και θεσπίζουμε ένα δικαιότερο σύστημα κυρώσεων, με αργία των σκαφών μόνο σε περιπτώσεις υποτροπής.
Τα επτά αυτά μέτρα είναι η αρχή μιας νέας πολιτικής για την ελληνική αλιεία. Με συνεχή διάλογο με τους επαγγελματίες, συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης, στόχος μας είναι να προστατεύσουμε τον θαλάσσιο πλούτο της χώρας και να διασφαλίσουμε ένα βιώσιμο μέλλον για τους Έλληνες αλιείς και τις οικογένειές τους. Οι παρεμβάσεις αυτές είναι κοστολογημένες, εφαρμόσιμες και σχεδιασμένες με ρεαλισμό, ώστε να δώσουν άμεσες λύσεις σήμερα και ισχυρότερες προοπτικές αύριο συνολικά.
Κύριε Υφυπουργέ, τις τελευταίες εβδομάδες γινόμαστε μάρτυρες μιας συνολικής αναδιάταξης του πολιτικού σκηνικού στη χώρα, με την επίσημη ίδρυση της «ΕΛΑΣ» από τον Αλέξη Τσίπρα, της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» από τη Μαρία Καρυστιανού, αλλά και τις έντονες διεργασίες για νέο πολιτικό φορέα από την πλευρά του Αντώνη Σαμαρά. Πώς αξιολογείτε αυτό το νέο, υπό διαμόρφωση τοπίο της πολυδιάσπασης και πώς απαντά η Νέα Δημοκρατία απέναντι σε αυτές τις νέες πολιτικές δυνάμεις που αναδύονται τόσο στα αριστερά όσο και στα δεξιά της.
Ο κ. Τσίπρας δεν είναι νέο πρόσωπο, είναι αρχηγός κόμματος από το 2008, ήταν Πρωθυπουργός για 4 χρόνια. Έχει συνδεθεί με πολιτικές που δε νομίζω να τις νοσταλγεί η μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού όπως η υπερφορολόγηση , το κλείσιμο τραπεζών, διχαστικές και αχρείαστες επιλογές όπως το δημοψήφισμα.
Το κόμμα που δημιούργησε ο κ. Τσίπρας αφορά στους συσχετισμούς στο χώρο της Αριστεράς, δεν αφορά στη χώρα και στους πολίτες.
Επιβεβαιώνεται και από τις μετρήσεις αφού το ποσοστό που καταγράφεται ως δυνητική ψήφος κινείται κάτω ακόμα και από το ποσοστό με το οποίο είχε χάσει στις εκλογές του 2023.
Σε ότι αφορά στην κ. Καρυστιανού, την αντιμετωπίζουμε πολιτικά και περιμένουμε να δούμε τις θέσεις της, γιατί μέχρι αυτή τη στιγμή που μιλάμε δεν υπάρχουν θέσεις. Οι προγραμματικές θέσεις πρέπει να αντιστοιχούν σε ρεαλιστικές και εφαρμοσμένες πολιτικές και όχι γενικόλογες εκθέσεις ιδεών.
Τώρα για τον κ. Σαμαρά, ο ίδιος δεν έχει ανακοινώσει ότι θα κάνει κόμμα, δεν μπορούμε να μιλάμε για σενάρια. Σέβομαι τον κ. Σαμαρά και του αναγνωρίζω την προσπάθεια που έκανε ως Πρωθυπουργός για να κρατήσει τη χώρα στην Ευρωπαϊκή Οικογένεια. Από εκεί και πέρα όμως ο κόσμος της παράταξης απαιτεί σταθερότητα, απαιτεί ενότητα και μια ισχυρή Νέα Δημοκρατία.
Όλοι αντιλαμβάνονται ότι ότι δεν υπάρχει εναλλακτική , αξιόπιστη και ρεαλιστική πρόταση διακυβέρνησης απέναντι στη Νέα Δημοκρατία και δεύτερον ότι δεν υπάρχει κουλτούρα και διάθεση συνεργασίας από τα άλλα κόμματα ακόμα και για τα αυτονόητα.
Η Ν.Δ πιστεύει στη συνεργασία και στη συνεννόηση των κομμάτων και ιδιαίτερα των κομμάτων που στηρίζουν τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας.
Στη δημοκρατία όμως δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Επειδή στη χώρα μας αποδεικνύεται και επιβεβαιώνεται, όπως είπα, ότι δεν υπάρχει κουλτούρα συνεργασίας, προφανώς για να διατηρηθεί η πολιτική και οικονομική σταθερότητα πρέπει να υπάρχει μια αυτοδύναμη κυβέρνηση που θα την εγγυηθεί.
