Χθες 10 Αυγούστου το βράδυ, στο Ρωμαϊκό Ωδείο της Νικόπολης, είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις «Εκκλησιάζουσες» του Αριστοφάνη. Μια παράσταση που, πέρα από την ψυχαγωγία, αφήνει στον θεατή κάτι πολύ πιο σημαντικό: την ανάγκη να σκεφτεί.
Και ίσως αυτό είναι τελικά το μεγάλο πλεονέκτημα του θεάτρου.
Να μας κάνει να γελάσουμε, αλλά ταυτόχρονα να μας βάλει σε σκέψεις.
Οι «Εκκλησιάζουσες» γράφτηκαν πριν από περίπου 2.400 χρόνια. Ο Αριστοφάνης βάζει τις γυναίκες της Αθήνας να αναλαμβάνουν την εξουσία, επειδή οι άνδρες έχουν αποτύχει να κυβερνήσουν την πόλη. Η Πραξαγόρα και οι υπόλοιπες γυναίκες οργανώνουν ένα σχέδιο, μεταμφιέζονται σε άνδρες και καταφέρνουν να πάρουν στα χέρια τους την πολιτική εξουσία.
Ο Αριστοφάνης, βέβαια, δεν μας δίνει ένα πολιτικό πρόγραμμα με τη σημερινή έννοια. Δεν προτείνει απλώς «να κυβερνήσουν οι γυναίκες». Χρησιμοποιεί την ανατροπή για να σατιρίσει την ίδια την πολιτική ζωή της Αθήνας, τους πολιτικούς, τις υποσχέσεις, τις μεγάλες ιδέες και την ανθρώπινη αδυναμία να δημιουργηθεί μια πραγματικά δίκαιη κοινωνία.
Και εδώ βρίσκεται η διαχρονικότητα του έργου.
Πέρασαν 2.400 χρόνια και ακόμη γελάμε με την πολιτική.
Ίσως επειδή, κατά βάθος, αναγνωρίζουμε στον Αριστοφάνη κάτι από τη δική μας εποχή.
“Η Βόνιτσα έχει πολιτιστική ζωή. Της λείπει όμως μια μόνιμη στέγη”
Ο Δήμος Ακτίου–Βόνιτσας διοργανώνει κάθε χρόνο πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις, σε συνεργασία με συλλόγους, φορείς, εθελοντές και ανθρώπους που προσφέρουν στον πολιτισμό του τόπου. Το φετινό πρόγραμμα περιλαμβάνει μουσικές εκδηλώσεις, παραδοσιακές δράσεις, παιδικές εκδηλώσεις και θεατρικές παραστάσεις.
Άρα δεν μας λείπει η διάθεση.
Δεν μας λείπουν οι άνθρωποι.
Δεν μας λείπει το ενδιαφέρον.
Αυτό που θα μπορούσε να μας λείπει είναι η μόνιμη πολιτιστική υποδομή.
Ένας χώρος που να λειτουργεί όλο τον χρόνο.
Όχι ένα τεράστιο και πολυδάπανο θέατρο.
Ένα μικρό, σύγχρονο Δημοτικό Θέατρο – Πολυχώρος Πολιτισμού Βόνιτσας.
Πώς θα μπορούσε να είναι;
Φαντάζομαι έναν χώρο περίπου 600–800 τετραγωνικών μέτρων, με μια κεντρική αίθουσα περίπου 200–250 θέσεων.
Όχι υπερβολές.
Ένα θέατρο που να ταιριάζει στο μέγεθος και στις πραγματικές ανάγκες της πόλης.
Μια σκηνή περίπου 10 × 7 μέτρων, δύο μικρά καμαρίνια, αποθηκευτικούς χώρους, σύγχρονο φωτισμό και ήχο, σωστή ακουστική, θέρμανση και κλιματισμό και, φυσικά, πλήρη πρόσβαση για ανθρώπους με αναπηρία.
Μπροστά από την αίθουσα, ένα μικρό φουαγιέ.
Και δίπλα, μια δεύτερη αίθουσα 50–70 θέσεων για εργαστήρια, πρόβες, παρουσιάσεις βιβλίων, διαλέξεις, σεμινάρια και μικρότερες πολιτιστικές δράσεις.
Έτσι δεν θα δημιουργούσαμε απλώς ένα θέατρο.
Θα δημιουργούσαμε έναν καθημερινό πολιτιστικό χώρο.
Τι θα μπορούσε να φιλοξενεί;
Θεατρικές παραστάσεις.
Παιδικό θέατρο.
Μουσικές συναυλίες.
Ρεμπέτικες και παραδοσιακές βραδιές.
Jazz και άλλες μουσικές παραστάσεις.
Θεατρικά εργαστήρια για παιδιά και νέους.
Παρουσιάσεις βιβλίων.
Ομιλίες και διαλέξεις.
Εκθέσεις ζωγραφικής και φωτογραφίας.
Μαθητικές εκδηλώσεις.
Προβολές κινηματογραφικών ταινιών και ντοκιμαντέρ.
Και, κυρίως, παραγωγές ανθρώπων της ίδιας της περιοχής.
Γιατί ένα θέατρο δεν πρέπει να είναι μόνο ένας χώρος όπου έρχονται κάποιοι άλλοι να παίξουν.
Πρέπει να είναι ένας χώρος όπου οι ίδιοι οι κάτοικοι δημιουργούν.
“Δεν προτείνω ένα ακόμη μεγάλο έργο. Προτείνω ένα χρήσιμο έργο”
Πριν αποφασιστεί οτιδήποτε, θα έπρεπε να γίνει μια σοβαρή μελέτη σκοπιμότητας.
Να εξεταστεί πρώτα αν υπάρχει κατάλληλο δημοτικό κτίριο που μπορεί να μετατραπεί σε θέατρο.
Αν δεν υπάρχει, να αναζητηθεί δημοτικό οικόπεδο.
Να εξεταστούν οι πραγματικές ανάγκες.
Να υπολογιστεί το κόστος κατασκευής και λειτουργίας.
Να εξεταστούν χρηματοδοτικά εργαλεία από την Περιφέρεια, το Υπουργείο Πολιτισμού και ευρωπαϊκά προγράμματα.
Να αναζητηθούν χορηγίες και δωρεές.
Και κυρίως να υπάρξει ένας συγκεκριμένος σχεδιασμός για το πώς θα λειτουργεί ο χώρος μετά την κατασκευή του.
Γιατί το δύσκολο δεν είναι μόνο να χτίσεις ένα θέατρο.
Το δύσκολο είναι να το κάνεις να ζει.
Και τελικά, γιατί θέατρο;
Γιατί μια πόλη δεν χρειάζεται μόνο δρόμους, πλατείες και υποδομές.
Χρειάζεται και χώρους όπου οι άνθρωποι συναντιούνται.
Όπου ένα παιδί θα ανέβει για πρώτη φορά στη σκηνή.
Όπου ένας ηλικιωμένος θα ακούσει μια μουσική που αγαπά.
Όπου ένας νέος θα παρουσιάσει το πρώτο του έργο.
Όπου ένας συγγραφέας θα παρουσιάσει το βιβλίο του.
Όπου ένας κάτοικος της Βόνιτσας θα μπορεί να παρακολουθήσει μια καλή θεατρική παράσταση χωρίς να χρειάζεται να ταξιδέψει στο Αγρίνιο, στην Πρέβεζα ή στην Αθήνα.
Και κυρίως, ένας χώρος όπου μπορούμε να συζητήσουμε, να διαφωνήσουμε, να γελάσουμε και να σκεφτούμε.
Όπως κάναμε χθες στη Νικόπολη με τον Αριστοφάνη.
Ίσως λοιπόν η καλύτερη αφορμή για να μιλήσουμε σήμερα για ένα θέατρο στη Βόνιτσα να μην είναι κάποια σύγχρονη παράσταση.
Να είναι ένας συγγραφέας που έζησε πριν από 2.400 χρόνια.
Ο Αριστοφάνης.
Γιατί οι «Εκκλησιάζουσες» μας θυμίζουν κάτι απλό:
Η πολιτική αλλάζει. Οι άνθρωποι αλλάζουν. Οι εποχές αλλάζουν…
