Το χρονικό των παρεμβάσεων του ΕΠΑΟΣ, τα ευρήματα στις πεζοπορικές διαδρομές, η αλληλογραφία με τις αρμόδιες υπηρεσίες και τα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά.
Ένα έργο προϋπολογισμού 677.104,28 ευρώ, με στόχο την αναβάθμιση περίπου 120 χιλιομέτρων πεζοπορικών διαδρομών στον Δήμο Ακτίου–Βόνιτσας, βρίσκεται τους τελευταίους μήνες στο επίκεντρο μιας σειράς θεσμικών παρεμβάσεων του Ελληνικού Πολιτιστικού και Αθλητικού Ορειβατικού Συλλόγου Ακτίου–Βόνιτσας (ΕΠΑΟΣ).
Αφορμή δεν αποτέλεσε κάποια πολιτική διαφωνία, αλλά οι παρατηρήσεις που προέκυψαν όταν μέλη του Συλλόγου επιχείρησαν να χρησιμοποιήσουν και να ελέγξουν διαδρομές που είχαν παρουσιαστεί ως οργανωμένο πεζοπορικό δίκτυο.
Η υπόθεση εξελίχθηκε σταδιακά: από την αναζήτηση τεχνικών εγγράφων και τις πρώτες διαδρομές πεδίου, σε αιτήματα προς τη Δημοτική Αρχή, την Τεχνική Υπηρεσία, τη Διεύθυνση Δασών Αιτωλοακαρνανίας και τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).
1. Το έργο και οι αρχικές δεσμεύσεις
Το έργο «Δημιουργία Εθνικού Δικτύου Μονοπατιών και Διαδρομών Πεζοπορίας του Δήμου Ακτίου–Βόνιτσας» εντάχθηκε στο ευρύτερο πρόγραμμα δημιουργίας εθνικού δικτύου μονοπατιών, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Στην τεχνική περιγραφή, που φέρει ημερομηνία Μάρτιος 2025, προβλέπονται παρεμβάσεις για τη δημιουργία ασφαλών, λειτουργικών και φιλικών προς τον χρήστη διαδρομών.
Το φυσικό αντικείμενο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, καθαρισμούς βλάστησης, απομάκρυνση εμποδίων, τοποθέτηση πινακίδων κατεύθυνσης και πληροφόρησης, σήμανση πορείας, ξύλινες κατασκευές και παρεμβάσεις βελτίωσης της προσβασιμότητας.
Στις 19 Σεπτεμβρίου 2025 δημοσιεύθηκε η διακήρυξη του διαγωνισμού με αριθμό ΚΗΜΔΗΣ 25PROC017581168.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου που έχει συγκεντρώσει ο ΕΠΑΟΣ, η σύμβαση υπογράφηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2025, με ανάδοχο την εταιρεία Γ.Ι. Καρνομουράκης Α.Ε.
Τον Ιούνιο του 2026 δημοσιεύματα παρουσίαζαν πλέον το δίκτυο ως οργανωμένο και σηματοδοτημένο, με 16 διαδρομές συνολικού μήκους περίπου 121 χιλιομέτρων.
Η προοπτική ήταν ιδιαίτερα σημαντική για τον τόπο: ανάπτυξη πεζοπορικού τουρισμού, ανάδειξη των Ακαρνανικών Ορέων, σύνδεση φυσικών και πολιτιστικών αξιοθέατων και ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.
2. Αύγουστος–Σεπτέμβριος 2026: Ο ΕΠΑΟΣ περνά από την προβολή στον έλεγχο
Στα τέλη Αυγούστου 2026, ο ΕΠΑΟΣ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να οργανώσει πεζοπορίες στις διαδρομές του δημοτικού δικτύου.
Η αρχική προσέγγιση ήταν θετική. Ο Σύλλογος επιδίωκε να γνωρίσουν οι κάτοικοι και οι επισκέπτες τα μονοπάτια, αναδεικνύοντας τη φυσική και πολιτιστική αξία της περιοχής.
Ωστόσο, καθώς άρχισε η προετοιμασία των εξορμήσεων, προέκυψε η ανάγκη επιτόπιου ελέγχου της βατότητας, της σήμανσης και της ασφάλειας των διαδρομών.
Την 1η Σεπτεμβρίου 2026 ο Σύλλογος προχώρησε σε έγγραφη παρέμβαση προς τον Δήμο, ζητώντας ενημέρωση και τεχνικά στοιχεία για το έργο, ενώ τέθηκε και η ανάγκη ελέγχων στο πεδίο.
Ακολούθησε δημόσια πρόσκληση για τη συμμετοχή εθελοντών στην αναγνώριση και καταγραφή της κατάστασης των μονοπατιών.
Ο ΕΠΑΟΣ δεν ζήτησε να υποκαταστήσει την Τεχνική Υπηρεσία ή τον ανάδοχο. Επιδίωξε να συνεισφέρει στοιχεία πεδίου, αξιοποιώντας την εμπειρία μελών του στην ορειβασία, την αναρρίχηση, την ορεινή ασφάλεια και τις τεχνικές επιστήμες.
3. Οι πρώτες διαπιστώσεις στο πεδίο
Κατά τις αναγνωριστικές επισκέψεις του Συλλόγου καταγράφηκαν, σύμφωνα με τον ΕΠΑΟΣ, προβλήματα σε συγκεκριμένα τμήματα του δικτύου.
• Πυκνή βλάστηση, βάτα και εμπόδια στη διέλευση.
• Ελλιπή ή μη εμφανή σήμανση πορείας.
• Ασυνέχειες ανάμεσα στις ψηφιακά αποτυπωμένες διαδρομές και στην πραγματική βατότητα του πεδίου.
• Σημεία στα οποία η πορεία δεν μπορούσε να ακολουθηθεί με ασφάλεια.
• Ερωτήματα για την ύπαρξη ή την ολοκλήρωση προβλεπόμενων κατασκευών και υποδομών πληροφόρησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι διαδρομές 9, 10, 11, 12 και 13 στα Ακαρνανικά Όρη.
Στις 20 Σεπτεμβρίου, κατά την αναγνώριση της διαδρομής Βάτος–Καταραχιά, η ομάδα του Συλλόγου διαπίστωσε ότι η ψηφιακά αποτυπωμένη πορεία οδηγούσε προς επικίνδυνο σημείο κοντά σε απότομο πρανές, με αποτέλεσμα να διακοπεί η προσπάθεια συνέχισης της διαδρομής.
Πρόκειται για παρατηρήσεις του Συλλόγου, οι οποίες χρειάζονται αντιπαραβολή με την εγκεκριμένη μελέτη και τις τεχνικές επιμετρήσεις του έργου.
Η σημασία τους, ωστόσο, είναι προφανής: η δημοσίευση μιας διαδρομής σε ψηφιακή πλατφόρμα δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει ότι αυτή είναι βατή και κατάλληλη για πεζοπόρους.
4. Η αλληλογραφία με τον Δήμο
Στη διάρκεια του Σεπτεμβρίου ο ΕΠΑΟΣ συνέχισε τις θεσμικές παρεμβάσεις του, επιδιώκοντας να ενημερωθεί για τα τεχνικά και διοικητικά στοιχεία του έργου.
Στις 26 Σεπτεμβρίου εξετάστηκε απάντηση του Δήμου, η οποία περιλάμβανε αναφορές σε διοικητικές αποφάσεις, στον Ανακεφαλαιωτικό Πίνακα Εργασιών, στην περαίωση και στις διαδικασίες του έργου.
Η συγκεκριμένη αλληλογραφία δεν έλυσε, κατά την άποψη του Συλλόγου, το ουσιαστικό ζήτημα: τη διασταύρωση των δηλωμένων εργασιών με την πραγματική κατάσταση των διαδρομών.
Ο ΕΠΑΟΣ επέμεινε στην ανάγκη κοινών αυτοψιών, με συμμετοχή αρμόδιων υπηρεσιών και επιστημονικά καταρτισμένων προσώπων.
Παράλληλα, στις 29 Σεπτεμβρίου δημοσιοποίησε την πρόθεσή του να συνεχίσει τις επιτόπιες καταγραφές, διατηρώντας ανοιχτή τη δυνατότητα συμμετοχής εθελοντών.
5. Τα 14.244,50 μέτρα πρόσθετων καθαρισμών
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο προκύπτει από το διαβιβαστικό της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου προς τη Διεύθυνση Δασών Αιτωλοακαρνανίας, με ημερομηνία 7 Ιουλίου 2026, που αφορά την προέγκριση του πρώτου Ανακεφαλαιωτικού Πίνακα Εργασιών (ΑΠΕ).
Στο έγγραφο αναφέρονται πρόσθετοι καθαρισμοί συνολικού μήκους 14.244,50 μέτρων, οι οποίοι κρίθηκαν αναγκαίοι για την ασφαλή και λειτουργική διέλευση των επισκεπτών.
Ο πρώτος ΑΠΕ εγκρίθηκε με την απόφαση 170/2026 της Δημοτικής Επιτροπής, σύμφωνα με τα διοικητικά στοιχεία που έχει εξετάσει ο Σύλλογος.
Το γεγονός αυτό δημιουργεί συγκεκριμένα ερωτήματα:
• Σε ποιες ακριβώς διαδρομές και σε ποια τμήματα πραγματοποιήθηκαν οι πρόσθετοι καθαρισμοί;
• Ποιες επιμετρήσεις και ποια στοιχεία πιστοποιούν τις αντίστοιχες εργασίες;
• Ποια ήταν η κατάσταση αυτών των τμημάτων κατά την παραλαβή ή τον έλεγχο του φυσικού αντικειμένου;
Ο ΕΠΑΟΣ δεν έχει τεκμηριώσει ότι το σύνολο των δηλωμένων εργασιών δεν πραγματοποιήθηκε. Ζητά, όμως, να υπάρχει δυνατότητα αντιπαραβολής των διοικητικών στοιχείων με συγκεκριμένες θέσεις στο έδαφος.
6. Οκτώβριος 2026: Η υπόθεση αποκτά ευρύτερο θεσμικό χαρακτήρα
Στις αρχές Οκτωβρίου ο Σύλλογος επανήλθε με πιο συγκεκριμένες προτάσεις για κοινές αυτοψίες.
Στις 7–8 Οκτωβρίου διαμορφώθηκαν και προωθήθηκαν νέα αιτήματα, τόσο προς τον Δήμο όσο και προς τη Διεύθυνση Δασών Αιτωλοακαρνανίας και τον ΟΦΥΠΕΚΑ.
Στο επίκεντρο τέθηκαν η τεχνική τεκμηρίωση, οι επιμετρήσεις, τα στοιχεία ελέγχου, η σήμανση, η βατότητα και η ασφάλεια των μονοπατιών.
Ο Σύλλογος πρότεινε επίσης τη χρήση δομημένου φύλλου αυτοψίας, ώστε κάθε παρατήρηση να καταγράφεται ανά διαδρομή, με θέση, φωτογραφική τεκμηρίωση και περιγραφή του προβλήματος.
Στις 19 Οκτωβρίου επανήλθε με πρόταση θεσμικής συνεργασίας και πρόσκλησης για διατύπωση παρατηρήσεων επί των πεζοπορικών διαδρομών.
Η προσέγγιση παρέμεινε προσανατολισμένη στη συνεργασία και στην τεχνική διαπίστωση των πραγματικών δεδομένων, χωρίς να προδικάζεται η ευθύνη οποιουδήποτε προσώπου ή υπηρεσίας.
7. Ένα επιπλέον ζήτημα από έγγραφο της Διεύθυνσης Δασών
Στα στοιχεία που εξετάστηκαν περιλαμβάνεται και έκθεση της Διεύθυνσης Δασών, με ημερομηνία 20 Ιουλίου 2026.
Σύμφωνα με τη σύνοψη της έκθεσης που έχει συγκεντρώσει ο Σύλλογος, ο έλεγχος των τευχών δημοπράτησης πραγματοποιήθηκε εκ των υστέρων, καθώς δεν είχε τηρηθεί προηγουμένως το στάδιο προέγκρισής τους.
Η ίδια έκθεση αφορά τον έλεγχο διοικητικών και διαγωνιστικών στοιχείων. Δεν τεκμηριώνει από μόνη της επιτόπιο έλεγχο της πραγματικής εκτέλεσης των εργασιών.
Η διάκριση είναι ουσιώδης.
Άλλο είναι ο έλεγχος της πληρότητας μιας διακήρυξης ή μιας διοικητικής διαδικασίας και άλλο η εξακρίβωση ότι συγκεκριμένες εργασίες πραγματοποιήθηκαν στις προβλεπόμενες θέσεις και σύμφωνα με τις απαιτούμενες προδιαγραφές.
Η παραπάνω διαπίστωση δεν αρκεί για να χαρακτηριστεί παράνομη η ανάθεση ή πλημμελής η εκτέλεση του έργου. Αποτελεί, όμως, λόγο για περαιτέρω αποσαφήνιση του διοικητικού φακέλου.
8. Η τελευταία επικοινωνία και η εκκρεμότητα της κοινής αυτοψίας
Στις 26 Οκτωβρίου υπήρξε ενθαρρυντική ανεπίσημη επικοινωνία από πλευράς Δήμου, με θετική αναφορά στην ιδέα να συγκροτηθεί ομάδα που θα περπατήσει σταδιακά τις διαδρομές, ξεκινώντας ενδεχομένως από τις ευκολότερες.
Η τοποθέτηση αυτή δείχνει δυνατότητα συνεργασίας.
Ωστόσο, μέχρι την 29η Οκτωβρίου 2026, με βάση τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του ο ΕΠΑΟΣ, δεν έχει γνωστοποιηθεί συγκεκριμένο επίσημο πρόγραμμα κοινών αυτοψιών με καθορισμένες ημερομηνίες, συμμετέχοντες και αντικείμενο ελέγχου.
Το ζήτημα, επομένως, παραμένει ανοιχτό.
9. Τι ζητά τελικά ο ΕΠΑΟΣ;
Η θέση του Συλλόγου συνοψίζεται σε μια βασική αρχή: η αξιολόγηση ενός έργου πεζοπορικών διαδρομών δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στη διοικητική ολοκλήρωσή του. Πρέπει να εξετάζεται και η πραγματική λειτουργικότητα του φυσικού αντικειμένου.
Ο ΕΠΑΟΣ ζητά πρόσβαση στα αναγκαία τεχνικά στοιχεία, γεωγραφική ταυτοποίηση των εργασιών που έχουν επιμετρηθεί, κοινές αυτοψίες με τις αρμόδιες υπηρεσίες και καταγραφή τυχόν αποκλίσεων.
Ζητά επίσης να αποσαφηνιστεί ποιος έλεγξε τη βατότητα, τη σήμανση και τις συνθήκες ασφαλούς χρήσης των διαδρομών και με ποια τεχνικά δεδομένα.
Δεν υποστηρίζει ότι μια αναγνωριστική επίσκεψη εθελοντών μπορεί να αντικαταστήσει τον αρμόδιο τεχνικό ή διοικητικό έλεγχο.
Αντιθέτως, επιδιώκει να πραγματοποιηθεί αυτός ο έλεγχος θεσμικά και με τη συμμετοχή των αρμοδίων.
10. Το πραγματικό διακύβευμα για την περιοχή
Η ανάπτυξη ενός αξιόπιστου δικτύου πεζοπορίας μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη στη Βόνιτσα, την Πάλαιρο, τα χωριά των Ακαρνανικών και συνολικά στην τοπική οικονομία.
Για να επιτευχθεί αυτό, όμως, απαιτούνται περισσότερα από ψηφιακούς χάρτες και ενημερωτικό υλικό.
Χρειάζονται διαδρομές που μπορούν πράγματι να χρησιμοποιηθούν, κατάλληλη σήμανση, ενημέρωση για τις δυσκολίες, τεχνικός έλεγχος και πρόβλεψη συντήρησης.
Η εικόνα που παρουσιάζεται στους επισκέπτες πρέπει να ανταποκρίνεται στην πραγματική κατάσταση του πεδίου.
Το ερώτημα που παραμένει δεν είναι αν εγκρίθηκε ή αν χρηματοδοτήθηκε ένα έργο. Είναι κατά πόσο το φυσικό αποτέλεσμα ανταποκρίνεται στις εγκεκριμένες προδιαγραφές και στις ανάγκες των ανθρώπων που πρόκειται να το χρησιμοποιήσουν.
Ο ΕΠΑΟΣ δηλώνει διαθέσιμος για θεσμική συνεργασία, τεκμηριωμένες παρατηρήσεις και κοινή επιτόπια εξέταση των διαδρομών.
Η Δημοτική Αρχή και οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν, ασφαλώς, τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τα δικά τους τεχνικά στοιχεία, τις επιμετρήσεις και τα αποτελέσματα των ελέγχων τους.
Η δημοσιοποίηση των στοιχείων αυτών και η κοινή διαπίστωση της κατάστασης στο πεδίο μπορούν να συμβάλουν στην αποσαφήνιση της υπόθεσης.
Γιατί η ολοκλήρωση ενός έργου δεν είναι μόνο μια ημερομηνία σε ένα διοικητικό έγγραφο. Είναι και το αποτέλεσμα που συναντά ο πολίτης όταν φτάνει στην αρχή του μονοπατιού και επιχειρεί να το περπατήσει.Το παρόν χρονικό βασίζεται στα τεχνικά και διοικητικά έγγραφα που έχουν εξεταστεί, στη σχετική αλληλογραφία και στις καταγραφές του ΕΠΑΟΣ έως τις 29 Οκτωβρίου 2026. Οι παρατηρήσεις του Συλλόγου για το φυσικό αντικείμενο δεν αποτελούν οριστικό πόρισμα αρμόδιας ελεγκτικής αρχής. Παραμένει αυτονόητο το δικαίωμα απάντησης και προσκόμισης στοιχείων από τον Δήμο, τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες και τον ανάδοχο.
Ελληνικός Πολιτιστικός & Αθλητικός Ορειβατικός Σύλλογος Ακτίου–Βόνιτσας (ΕΠΑΟΣ)
Πηγή: WWW.EPAOS.GR
