Αναρρίχηση, πεζοπορία, κτηνοτροφία και προστασία της τοπικής κληρονομιάς στην περιοχή Ακτίου-Βόνιτσας.
Η ανάπτυξη του περιπατητικού και αναρριχητικού τουρισμού στον Δήμο Ακτίου-Βόνιτσας αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την περιοχή μας. Τα φυσικά τοπία, οι βραχώδεις σχηματισμοί, οι ορεινοί όγκοι και η μοναδική βιοποικιλότητα μπορούν να αποτελέσουν πόλο έλξης για επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Ωστόσο, η αξιοποίηση του φυσικού μας πλούτου δεν μπορεί να γίνεται χωρίς διάλογο, χωρίς κανόνες και, κυρίως, χωρίς σεβασμό στους ανθρώπους που ζουν και δραστηριοποιούνται καθημερινά σε αυτόν τον τόπο.
Με αφορμή τα πρόσφατα περιστατικά που αναφέρθηκαν σχετικά με την απομάκρυνση αναρριχητών από τα πεδία της Παλαίρου, θεωρούμε απαραίτητο να αποσαφηνιστούν ορισμένα ζητήματα.
Η άλλη πλευρά της ιστορίας
Ύστερα από προσωπική επικοινωνία με τον άνθρωπο που φέρεται να απομάκρυνε επισκέπτες από τα αναρριχητικά πεδία, προέκυψε μια διαφορετική διάσταση του ζητήματος, την οποία οφείλουμε να λάβουμε σοβαρά υπόψη.
Όπως μας εξήγησε, δεν υπάρχει αντίστοιχο πρόβλημα με τους πεζοπόρους, οι οποίοι διέρχονται από την περιοχή χωρίς να παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε ένα συγκεκριμένο σημείο.
Η βασική του ένσταση αφορά την πολύωρη παραμονή αναρριχητών σε σταθερά σημεία, κοντά στις εγκαταστάσεις και στις δραστηριότητες της κτηνοτροφίας.
Σύμφωνα με όσα μας μετέφερε, η παρατεταμένη ανθρώπινη παρουσία δημιουργεί αναστάτωση στα ζώα που συντηρεί, αλλά και στα όρνια της περιοχής. Η αναστάτωση αυτή, όπως υποστηρίζει, προκαλεί φόβο και ενδεχομένως επηρεάζει τη φυσιολογική συμπεριφορά και τις παραγωγικές και αναπαραγωγικές λειτουργίες των ζώων, με συνέπειες που ο ίδιος συνδέει ακόμη και με τη μειωμένη παραγωγή γάλακτος και την αναπαραγωγή τους.
Οι συγκεκριμένες επιπτώσεις αποτελούν ισχυρισμούς που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση και δεν πρέπει να θεωρούνται αυτονόητα επιστημονικά αποδεδειγμένες. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορούμε να αγνοήσουμε την ανησυχία ενός ανθρώπου που έχει την καθημερινή ευθύνη της κτηνοτροφικής του δραστηριότητας.
Η φύση δεν ανήκει αποκλειστικά σε εκείνους που την επισκέπτονται. Ανήκει και σε εκείνους που ζουν μέσα σε αυτήν, εργάζονται και τη φροντίζουν καθημερινά.
Άλλο η πεζοπορία, άλλο η πολύωρη αναρριχητική δραστηριότητα
Χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι δεν έχουν όλες οι υπαίθριες δραστηριότητες το ίδιο αποτύπωμα στο πεδίο.
Μια πεζοπορική διαδρομή, κατά κανόνα, χαρακτηρίζεται από τη συνεχή κίνηση των επισκεπτών και τη διέλευσή τους από συγκεκριμένα μονοπάτια.
Αντίθετα, η αναρρίχηση προϋποθέτει πολύωρη παραμονή σε συγκεκριμένο σημείο, συγκέντρωση ανθρώπων, εξοπλισμό και επαναλαμβανόμενη δραστηριότητα κοντά σε βραχώδεις σχηματισμούς.
Αυτή η διαφορά είναι σημαντική, ιδιαίτερα όταν οι δραστηριότητες αναπτύσσονται δίπλα σε κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, χώρους βόσκησης ή περιοχές που αποτελούν καταφύγιο άγριας πανίδας.
Δεν είναι δυνατόν να σχεδιάζουμε την ανάπτυξη του υπαίθριου τουρισμού χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη αυτές τις παραμέτρους.
Οι άνθρωποι της υπαίθρου είναι σύμμαχοι και όχι εμπόδιο
Υπάρχει και μια ακόμη διάσταση που συχνά παραβλέπουμε.
Οι άνθρωποι που ζουν στην ύπαιθρο, οι κτηνοτρόφοι, οι αγρότες και οι κάτοικοι των ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών είναι εκείνοι που γνωρίζουν καλύτερα τον τόπο τους.
Είναι συχνά οι πρώτοι που θα κινητοποιηθούν σε περίπτωση πυρκαγιάς, εκείνοι που γνωρίζουν τα περάσματα, τις πηγές, τις ιδιαιτερότητες του εδάφους και τους κινδύνους της περιοχής.
Είναι επίσης άνθρωποι που, μέσα από την καθημερινή τους παρουσία, συμβάλλουν στην προστασία της τοπικής πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, εντοπίζοντας και αναφέροντας περιστατικά που μπορεί να σχετίζονται ακόμη και με παράνομες δραστηριότητες, όπως η αρχαιοκαπηλία.
Δεν μπορούμε, λοιπόν, να μιλάμε για ανάπτυξη του εναλλακτικού τουρισμού και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζουμε τις τοπικές κοινωνίες ως ένα εμπόδιο που πρέπει να παρακαμφθεί.
Χρειαζόμαστε τους ανθρώπους αυτούς δίπλα μας.
Ένα ζήτημα που χρειάζεται και θεσμική διερεύνηση
Ως ΕΠΑΟΣ Ακτίου-Βόνιτσας, αλλά και σε προσωπικό επίπεδο, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι μέχρι σήμερα δεν έχει πραγματοποιηθεί από την πλευρά μας ειδικός έλεγχος σχετικά με το εάν έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαιτούμενες εγκρίσεις και άδειες από τις αρμόδιες υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, για τη διαμόρφωση και τη λειτουργία του συγκεκριμένου αναρριχητικού πεδίου.
Δεν προδικάζουμε ότι υπάρχει κάποια παρανομία. Ούτε, όμως, θεωρούμε ότι τέτοια ζητήματα μπορούν να μένουν αναπάντητα.
Η νομιμότητα, το καθεστώς πρόσβασης, η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και η συμβατότητα με τις υφιστάμενες δραστηριότητες πρέπει να αποσαφηνιστούν από τους αρμόδιους φορείς.
Η ανάπτυξη ενός αναρριχητικού πεδίου δεν εξαντλείται στη διάνοιξη διαδρομών και στην τοποθέτηση ασφαλειών. Απαιτείται συνολική προσέγγιση, σχεδιασμός και συνεννόηση με όσους επηρεάζονται από τη λειτουργία του.
Και οι υποδομές του Δήμου;
Ασφαλώς, όλα τα παραπάνω δεν αναιρούν τις υποχρεώσεις της δημοτικής αρχής.
Από τον Μάρτιο του 2026 έχουν αποσταλεί στον Δήμαρχο Ακτίου-Βόνιτσας συγκεκριμένες προτάσεις και μακέτες ενημερωτικών πινακίδων για τα αναρριχητικά πεδία της Βόνιτσας και της Παλαίρου, με υπόδειξη των κατάλληλων σημείων τοποθέτησης και πρόταση συνεργασίας με τον τοπικό ορειβατικό σύλλογο.
Παρά τις επανειλημμένες ενημερώσεις, η τοποθέτησή τους εξακολουθεί να αποτελεί εκκρεμότητα.
Παράλληλα, οι πρόσφατες αναφορές επισκεπτών από το εξωτερικό για δυσκολίες πρόσβασης και περιστατικά απομάκρυνσής τους από τα αναρριχητικά πεδία της Παλαίρου αναδεικνύουν την ανάγκη να υπάρξει επίσημη ενημέρωση και συνεννόηση με όλους τους εμπλεκόμενους.
Ο Δήμος οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλία, να ακούσει τις δύο πλευρές, να διερευνήσει το καθεστώς των συγκεκριμένων χώρων και να συμβάλει στην εξεύρεση μιας βιώσιμης λύσης.
Ανάπτυξη με μέτρο, γνώση και σεβασμό
Η περιοχή μας δεν χρειάζεται αντιπαραθέσεις μεταξύ αναρριχητών, πεζοπόρων, κτηνοτρόφων και κατοίκων.
Χρειάζεται συνεργασία.
Χρειάζεται να διαχωρίσουμε τις δραστηριότητες που μπορούν να συνυπάρξουν χωρίς προβλήματα από εκείνες που απαιτούν ειδικούς όρους, περιορισμούς ή διαφορετική χωροθέτηση.
Χρειάζεται να ακούμε τους ανθρώπους που βρίσκονται καθημερινά στο πεδίο και να μην υποτιμούμε την εμπειρία τους.
Και, κυρίως, χρειάζεται να αντιληφθούμε ότι ο εναλλακτικός τουρισμός δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι ένα εργαλείο ανάπτυξης, το οποίο πρέπει να υπηρετεί τον τόπο και όχι να δημιουργεί νέες συγκρούσεις.
Ο ΕΠΑΟΣ Ακτίου-Βόνιτσας υποστηρίζει την πεζοπορία, την αναρρίχηση, την προστασία του περιβάλλοντος και την ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Αυτές οι αξίες, όμως, δεν είναι ανταγωνιστικές μεταξύ τους. Οφείλουν να συνυπάρχουν.
Γιατί πραγματική ανάπτυξη δεν είναι να φέρνουμε απλώς περισσότερους επισκέπτες.
Είναι να μπορούμε να τους υποδεχόμαστε χωρίς να διαταράσσουμε τη ζωή εκείνων που κατοικούν και εργάζονται στον τόπο μας.
Ο σεβασμός στη φύση ξεκινά από τον σεβασμό στους ανθρώπους της.
