Η χθεσινή νεροποντή, οι παρεμβάσεις στα Ακαρνανικά Όρη και η ευθύνη όσων αποφασίζουν για το μέλλον του τόπου μας.
Η χθεσινή 11.10 βροχόπτωση, 11 Οκτωβρίου 2026, ανέδειξε για ακόμη μία φορά την ευαλωτότητα της περιοχής μας. Το Περγαντί κατέβασε μεγάλες ποσότητες νερού, ρέματα υπερχείλισαν και μηχανήματα χρειάστηκε να επέμβουν, κυρίως στο Μοναστηράκι και στο Γεφύρι Μαγούλας.
Και κάπου εδώ αρχίζουν τα γνωστά: «Πρώτη φορά βλέπουμε τέτοιο πράγμα», «Δεν το περιμέναμε», «Ήταν πρωτοφανές».
Ας σταματήσουμε επιτέλους να αντιμετωπίζουμε κάθε έντονη βροχόπτωση σαν ένα ανεξήγητο φυσικό φαινόμενο.
Η χθεσινή βροχή δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί με δημοσιευμένα τοπικά μετεωρολογικά στοιχεία ως προς την ένταση και την περίοδο επαναφοράς της. Εκείνο όμως που οφείλει να μας προβληματίσει είναι η μεγάλη απορροή των υδάτων και οι συνέπειές της.
Τα βουνά δεν είναι απλώς εκτάσεις διαθέσιμες για εκμετάλλευση. Είναι φυσικά συστήματα με κρίσιμο ρόλο στη συγκράτηση, στην απορρόφηση και στη διοχέτευση των ομβρίων υδάτων.
Κάθε νέα διάνοιξη δρόμου, κάθε εκσκαφή, κάθε απομάκρυνση βλάστησης και κάθε μεταβολή της φυσικής μορφολογίας μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά του νερού, εφόσον δεν συνοδεύεται από επαρκή σχεδιασμό και κατάλληλα έργα αποστράγγισης.
Στα Ακαρνανικά Όρη, όπου ήδη έχουν καταγραφεί σοβαρές περιβαλλοντικές αντιδράσεις για την ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων, το ζήτημα δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στην παραγωγή ενέργειας.
Ποιος εξετάζει τις σωρευτικές επιπτώσεις όλων αυτών των παρεμβάσεων; Ποιος αξιολογεί την αλλαγή της φυσικής απορροής των υδάτων; Και ποιος εγγυάται ότι οι οικισμοί στους πρόποδες δεν θα επωμιστούν το κόστος των αποφάσεων;
Δεν ισχυριζόμαστε ότι οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις ΑΠΕ προκάλεσαν αποδεδειγμένα τα χθεσινά πλημμυρικά φαινόμενα. Αυτό απαιτεί ανεξάρτητη υδρολογική και γεωτεχνική διερεύνηση.
Ισχυριζόμαστε, όμως, ότι η επίκληση της κακοκαιρίας δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για την απουσία ουσιαστικής πρόληψης και ελέγχου.
Και ενώ η τοπική κοινωνία καλείται να αντιμετωπίσει τις συνέπειες, εξακολουθεί να τίθεται το ζήτημα της αδειοδότησης επιπλέον συστημάτων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην ευρύτερη ορεινή περιοχή.
Η πράσινη ανάπτυξη δεν μπορεί να είναι πράσινη μόνο στα χαρτιά. Δεν μπορεί να μετριέται αποκλειστικά σε εγκατεστημένα μεγαβάτ, αγνοώντας το ανάγλυφο, τη βιοποικιλότητα, την ασφάλεια των κατοίκων και τη συνολική περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Όσοι λαμβάνουν αποφάσεις, εισηγούνται θετικά ή εγκρίνουν νέες παρεμβάσεις οφείλουν να γνωρίζουν ότι η ευθύνη τους δεν τελειώνει στην υπογραφή μιας άδειας.
Η ευθύνη εκτείνεται στην πρόληψη, στην ουσιαστική εξέταση των κινδύνων, στην τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και στην προστασία των ανθρώπων που ζουν κάτω από αυτά τα βουνά.
Και από τη στιγμή που οι κίνδυνοι επισημαίνονται δημόσια, κανείς δεν μπορεί να επικαλείται εσαεί την άγνοια.
Οι ιθύνοντες δεν μπορεί να παραμένουν απλοί θεατές. Εφόσον στο μέλλον αποδειχθεί ότι συγκεκριμένες αποφάσεις ή παραλείψεις συνέβαλαν σε προβλέψιμες και αποτρέψιμες καταστροφές, θα τεθεί ζήτημα όχι μόνο πολιτικής και ηθικής ευθύνης, αλλά και ενδεχόμενης νομικής ευθύνης, όπου αυτή στοιχειοθετείται.
Γιατί η ηθική αυτουργία δεν είναι ένας χαρακτηρισμός που αποδίδεται αυθαίρετα. Είναι συγκεκριμένη νομική έννοια. Η ηθική ευθύνη, όμως, απέναντι σε μια κοινωνία που προειδοποιεί και ανησυχεί, είναι κάτι πολύ ευρύτερο.
Δεν ζητάμε να σταματήσει η ανάπτυξη. Ζητάμε να πάψει να αντιμετωπίζεται η φύση ως ανεξάντλητος χώρος παρεμβάσεων και η τοπική κοινωνία ως παθητικός αποδέκτης των συνεπειών.
Απαιτούνται ανεξάρτητοι τεχνικοί έλεγχοι, πλήρης αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων, επανεξέταση των έργων απορροής και ουσιαστική διαφάνεια πριν από οποιαδήποτε νέα αδειοδότηση.
Το Περγαντί δεν χρειάζεται άλλες δικαιολογίες. Χρειάζεται σεβασμό, επιστημονική τεκμηρίωση και υπεύθυνες αποφάσεις.
Γιατί την επόμενη φορά που θα κατεβάσει νερό το βουνό, το «δεν το περιμέναμε» δεν θα αποτελεί πειστική απάντηση.
Και το «πρώτη φορά» δεν μπορεί να χρησιμοποιείται κάθε φορά για να σβήνει τις ευθύνες της προηγούμενης.
Το άρθρο διατυπώνει δημόσια κριτική και αίτημα διερεύνησης. Δεν αποδίδει ως αποδεδειγμένη την αιτιώδη σύνδεση μεταξύ αιολικών έργων και της πλημμύρας της 11ης Οκτωβρίου 2026.
